09-03-08

Geloof

Ten slotte kan de gelovige/theoloog ontkennen dat zijn religie enige cognitieve of dogmatische inhoud heeft. Hij kan de overgeleverde godsdienstige teksten geheel symbolisch uitleggen en ze opvatten als morele aansporing. De 'verticale' dimensie van zijn geloof verdwijnt nu in de 'horizontale'. Het probleem van deze strategie is dat de gelovige ophoudt gelovige te zijn. Wie niet letterlijk gelooft in het bestaan van een god, heeft religie in feite opgegeven, zelfs al wil hij dit niet bekennen. Ook dit is een vorm van religieuze suïcide. Bovendien, wat moeten we met God als symbool van de liefde, wanneer die God zijn eigen zoon laat kruisigen? De idee van de liefde is te mooi om haar te bezoedelen met het bloed van een mensenoffer. (...)

Hoe het ook zij, godsdienst gaat pas werkelijk boeien zodra men er niet meer in gelooft. Dan ontstaat de noodzaak de diepten van de menselijke geest en de geschiedenis van de mensheid te doorvorsen om de immense verscheidenheid van geloofsvoorstellingen te verklaren. Atheïsme leidt tot zelfkennis, terwijl het geloof blijft steken in wishful thinking en atavistische projecties.

Herman Philipse.

Heerlijk, om bij het lezen je eigen gedachten en bedenkingen verwoord te zien, maar dan veel beter en helderder geformuleerd dan je zelf ooit zou kunnen.

23:19 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (17) | Tags: filosofie, lezen |  Facebook |

Commentaren

Volledig mee eens. Ik had het niet beter kunnen verwoorden maar de herkenning is er overduidelijk.

Gepost door: Ludo | 09-03-08

Ik niet. Volgens mij hoeft atheïsme helemaal niet automatisch tot zelfkennis te leiden. Wat een gezever. Da's een bewering van een dogmaticus.
Waarmee ik niet beweer dat het met relige wèl zo is.

Gepost door: Momus | 10-03-08

Als je bewust atheïstisch bent, dan wil je toch begrijpen hoe het komt dat zoveel mensen wel geloven (ik toch), vanuit welke psychologische behoefte en historische achtergrond godsdienst ontstaat. En als je dat probeert te doorgronden, leidt dit m.i. wel degelijk tot meer zelfkennis en kennis en begrip van de mensheid in het algemeen. Zo zie ik het, en zo denk ik dat het bedoeld is.

Gepost door: Virginia | 10-03-08

"Als je bewust atheïstisch bent, dan wil je toch begrijpen hoe het komt dat zoveel mensen wel geloven (ik toch), vanuit welke psychologische behoefte en historische achtergrond godsdienst ontstaat. En als je dat probeert te doorgronden, leidt dit m.i. wel degelijk tot meer zelfkennis en kennis en begrip van de mensheid in het algemeen"
Dat is als gelovige toch ook perfect mogelijk ?
Je kunt toch probleemloos het geloof verzoenen met zo'n zoektocht zonder dat je meteen je geloof op de helling zet ?
Bah, ik het niet per se een probleem met atheïsten of gelovigen, maar wel met diegenen die stellen dat het ene beter is dan het andere en dat debat steeds maar blijven voeren.

Gepost door: Momus/Brompot | 10-03-08

En waarom zou dat debat niet mogen gevoerd worden? Me dunkt dat het actueler is dan ooit.

Gepost door: Virginia | 10-03-08

Het debat in de zin van 'mijn visie/geloof is beter dan de jouwe' vind ik wat deze levensbeschouwelijke vragen betreft inderdaad achterhaald en getuigen van een 'beperkende' visie (eufemistisch uitgedrukt). Er valt gewoon niet uit te komen, tenzij voor diegenen die absoluut overtuigd zijn van hun eigen gelijk (vind ik hé).
Ik weet ook wel dat fundamentalisme van alle strekkingen weer de kop opsteekt en de actualiteit mee bepaalt, maar dat betekent niet dat ik de aanhangers ervan 'met hun tijd mee zijn' (nogmaals, vind ik), tenzij indien men vindt dat wanorde en nostalgisch achteruit kijken met angst voor het heden of de toekomst, enzovoort, inherent is aan de moderniteit.

Tenzij de auteur een handleiding wou schrijven 'Wat is atheïsme'. Maar aangezien het een manifest is, wou hij vermoedelijk ook wel wat provoceren.
X is atheïst, goed.
Y is gelovig, even goed. Moet daar altijd weer een confrontatie van komen ?
Bovendien lijken heel wat atheïsten opvallend religieus bezig met hun overtuiging.

Ah ja, Virginia, neem dat hier allemaal aub niet persoonlijk op als een aanval op u. 't Zijn gewoon bedenkingen (soms misschien wat cru gesteld, waarvoor m'n excuses mocht het kwetsen).

Gepost door: Momus/Brompot | 10-03-08

Ik neem het niet als een aanval op hoor. Ik vind zulke discussies heel interessant, daarom dat ik ook zo'n boek lees. En er valt wellicht inderdaad niet uit te komen, maar tot nu toe vind ik de argumenten van de atheïsten het meest overtuigend. ;-)

Gepost door: Virginia | 10-03-08

Wat is gelovig zijn?
Het gaat tenslotte toch altijd over het aannemen van het éne of het andere.
In de zin van: er is wel een God of er is geen God. Ikzelf reken me tot de tweede groep. maar ik ervaar het ook als een soort geloof. Omdat ik het tenslotte nooit met zekerheid kan zeggen dat er geen is.
Ik treed Brompot wel een beetje bij. Ik vind ook dat je niet kan zeggen de éne betere of waarheidsgetrouwere uitspraken kan doen over de werlijkheid dan de andere. Het gaat er vooral over welke plaats je het geloof geeft in je leven en in je denken. Ik denk dat bepaalde mensen perfect als humanist leven en toch kunnen geloven in een hiernamaals.

Gepost door: ctm | 10-03-08

@ctm: Philipse betoogt nu juist dat de twee stellingen (Er is een god of er is geen god) niét evenwaardig zijn; hij 'bewijst' dat door een logische redenering. Mogelijks zitten er fouten in zijn redenering en kan ze weerlegd worden, maar met mijn beperkte kennis van logica klinkt het toch zeer aannemelijk. Maar ik sta best open voor tegenargumentaties. Maar dan wel onderbouwde.
Interessant boekje hoor overigens.

Gepost door: Virginia | 10-03-08

@ctm: En met het tweede gedeelte van je reactie ben ik het volkomen eens: het hangt er idd. allemaal maar vanaf wat je ermee doet. Liever een gelovige die geïnspireerd vanuit zijn geloof zich inzet om 'het goede' te doen, dan een cynische atheïst bijvoorbeeld.

Gepost door: Virginia | 10-03-08

Even aanstippen dat woensdagavond op La Première (RTBF-radio) het steeds heel interesssante programma 'Face à l'info' gewijd is aan het gesprek tussen kardinaal Danneels en de oppermeester van de belangrijkste loge in België (tussen 18 en 19 uur en daarna ook nog enkele dagen te beluisteren via de website van die zender).

Gepost door: Momus/Brompot | 11-03-08

In het Franstalige landsgedeelte is de nieuwe barometer van de religies uitgekomen. Daatr vind je een hoop interessante informatie betreffende de evolutie van het geloof (of het 'niet-geloof).

Gepost door: Viki | 11-03-08

Als de auteur beweert dat het atheïsme meer waarde heeft dan het (niet fundamentele) geloof,kan ik hem niet bijtreden. Ik vind dat zelfs een vrij onverdraagzame visie. Natuurlijk heeft hij gelijk als hij stelt dat wie niet gelooft in het bestaan van God, niet (meer) gelovig is. Dat lijkt me evident.
Ik ben het wel eens met Momus.

Gepost door: Ann | 11-03-08

Het punt van de auteur is dat de term 'god' bij veel zelfverklaarde gelovigen een zodanig symbolische invulling gekregen heeft ('liefde') en in feite elke 'bovennatuurlijke' inhoud verloren heeft, dat er van echte gods-dienst en dus geloof in feite geen sprake meer is.

Gepost door: Virginia | 11-03-08

Ann, Momus en ctm: Eigenlijk zou ik jullie het boekje eens willen laten lezen. Niet om te overtuigen of mijn 'gelijk' te bewijzen, wel om verder te discussiëren.

Gepost door: Virginia | 11-03-08

Wat is een "bovennatuurlijke inhoud"? In een oude man met witte baard zullen idd maar weinig mensen meer geloven.

Gepost door: Ann | 11-03-08

Maar in wat dan wel...?
Misschien wordt deze discussie beter op een andere tijd en plaats gevoerd; steeds bereid ;-).

Gepost door: Virginia | 11-03-08

De commentaren zijn gesloten.