18-09-08

De ontdekking van de hemel

Met heel veel plezier heb ik deze zomer 'De ontdekking van de hemel' van Harry Mulisch gelezen. Een absurd uitgangspunt, maar verder een heel rijk boek vol geschiedenis, filosofie, architectuur, muziek, astronomie en veel andere zaken die mijn petje te boven gaan. Zeker niet alles begrepen, wel veel bijgeleerd. En het is een interessant verhaal, dat op zijn minst.

In Rome heb ik een paar plaatsen uit het boek opgezocht:

scala sancta

 De trap naar het Sancta Sanctorum.

Titus

De triomfboog van Titus, met de buit uit Jeruzalem. Achteraan de figuur die zogezegd de Stenen Tafelen droeg.

Echt wel tof om die plaatsen uit het boek zo in levende lijve te zien.

Vanavond heb ik naar de film gekeken. Natuurlijk gaat het verhaal daarin met hinkstapsprongen vooruit, maar verder volgt de verfilming vrij getrouw het boek. De stukken met de engelen in de hemel zijn naar mijn mening nogal potsierlijk en Ada is in het boek veel donkerder - letterlijk en figuurlijk - dan in de film, en dat ze Engels in plaats van Nederlands spreken is ook een beetje raar, maar de rest stemt zeer goed overeen met hoe ik het in mijn hoofd had.

Heerlijk boek, goede film, meer moet dat niet zijn.

00:08 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) | Tags: lezen, cultuur en zo |  Facebook |

08-04-08

Stilte in oktober

,,Hoe meer je loskomt van je illusies, hoe meer je je ontwikkelt. De desillusie laat je niet hopeloos achter, maar maakt dat je meer op je eigen sensitiviteit en rede vertrouwt. Je stelt je open voor de wereld zoals die is, niet voor hoe je zou willen dat het leven zou zijn. Het gaat erom de werkelijkheid onder ogen te zien." Jens Christian Grondahl.

Net 'Stilte in oktober' uit. Het gaat over een man, halfweg de veertig, wiens vrouw op een dag alleen op reis gaat. Zonder te zeggen waarheen of hoe lang; hij vraagt er ook niet naar. Tijdens de week na haar vertrek blikt hij terug op hun leven samen, hoe ze tijdens hun leven met en naast elkaar geworden zijn we ze nu zijn. Welke keuzes hij gemaakt heeft, waar hij nu staat. En waar zij zou zijn.

De eerste 50 bladzijden kostten me moeite. Het ritme was me te traag, de bespiegelingen en theorieën te navelstaarderig en vergezocht, en tegelijk te cliché. Maar na een tijdje kwam ik erin, de koele, stille sfeer van het boek kreeg me te pakken. Ja, het gaat over een midlifecrisis en een huwelijk met wat barsten. Over het Leven Zelve dus, waarover al heelder bibliotheken zijn volgeschreven.

Maar de chirurgische precisie waarmee Grondahl de drijfveren van zijn personages analyseert, de doorgedreven nieuwsgierigheid waarmee hij alles ontrafelt en blootlegt, geven je een mentale kick wanneer je hem volgt op zijn zoektocht door de menselijke geest. Of dat althans probeert. En de filmische beschrijvingen, de mooie, herhaalde metaforen, de diepzinnigheid van wat hij te vertellen heeft: het is puur genieten, als je er je tijd voor neemt.

Een boek om opnieuw te lezen. Wanneer ik zelf een midlifecrisis dreig te krijgen bijvoorbeeld.

23:52 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (5) | Tags: lezen |  Facebook |

09-03-08

Geloof

Ten slotte kan de gelovige/theoloog ontkennen dat zijn religie enige cognitieve of dogmatische inhoud heeft. Hij kan de overgeleverde godsdienstige teksten geheel symbolisch uitleggen en ze opvatten als morele aansporing. De 'verticale' dimensie van zijn geloof verdwijnt nu in de 'horizontale'. Het probleem van deze strategie is dat de gelovige ophoudt gelovige te zijn. Wie niet letterlijk gelooft in het bestaan van een god, heeft religie in feite opgegeven, zelfs al wil hij dit niet bekennen. Ook dit is een vorm van religieuze suïcide. Bovendien, wat moeten we met God als symbool van de liefde, wanneer die God zijn eigen zoon laat kruisigen? De idee van de liefde is te mooi om haar te bezoedelen met het bloed van een mensenoffer. (...)

Hoe het ook zij, godsdienst gaat pas werkelijk boeien zodra men er niet meer in gelooft. Dan ontstaat de noodzaak de diepten van de menselijke geest en de geschiedenis van de mensheid te doorvorsen om de immense verscheidenheid van geloofsvoorstellingen te verklaren. Atheïsme leidt tot zelfkennis, terwijl het geloof blijft steken in wishful thinking en atavistische projecties.

Herman Philipse.

Heerlijk, om bij het lezen je eigen gedachten en bedenkingen verwoord te zien, maar dan veel beter en helderder geformuleerd dan je zelf ooit zou kunnen.

23:19 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (17) | Tags: filosofie, lezen |  Facebook |

08-01-08

Kabouters en eenhoorns

"Op heel goede dagen ben ik een agnosticus (ik weet dat men niet zeker kan weten of er al dan niet een god bestaat), maar gewoonlijk ben ik een atheïst (ik ben zeker dat er geen god is). Alleen gelovigen hechten grote waarde aan het verschil tussen de twee. Als men u ooit op één van de twee termen probeert vast te pinnen, vraag dan of uw gesprekspartner op agnostische of atheïstische wijze over het bestaan van kabouters of eenhoorns denkt.

In een wereld waarin op grote schaal mensen gemarteld en vermoord worden is er geen plaats voor een bovenmenselijk wezen, al helemaal niet als die misdaden juist worden gepleegd in de naam van een god. maar ook zonder menselijke boosdoeners is onze wereld niet bepaald een paradijs: ik heb geen enkele behoefte te geloven in het bestaan van een god die om ondoorgrondelijke redenen hele bevolkingsgroepen of onschuldige enkelingen door middel van ziekten en natuurrampen om het leven brengt. En wat hebben we aan een god die niet in staat is of, nog erger, die blijkbaar niet bereid is om dergelijke rampen te verhinderen?

Wie deze wereld bekijkt, kan alleen maar tot de conclusie komen dat als er een god bestaat, hij wel van een heel kwaadaardige soort moet zijn: op heel slechte dagen ben ik dan ook een antitheïst. Maar dagelijks, zoals onderpastoors dat zo graag zeggen, kan ik me het best vinden in het antwoord van Pierre Simon de la Place toen Napoleon hem vroeg wat de rol van god was in zijn theorie over de wereld: 'Je n'ai pas besoin de cette hypothèse.'"

Geert Lernout - Als god spreekt.

21:27 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: filosofie, lezen |  Facebook |

06-01-08

Nachtbraken

Ik voel me nogal moe. Dat komt doordat ik pas na 2u. in mijn bed zat gisteren. Nee, geen laat nieuwjaarsfeestje of ziek kind dat me wakker gehouden heeft, maar een boek. Een kinderboek dan nog wel. Jawel, 'Harry Potter en de relieken van de dood' had me in zijn ban. En dus bleef ik lezen lezen lezen, tot ik mijn ogen echt niet meer open kon houden. 't Was zo spannend jong!

Ik weet wel, Grote Literatuur zijn de boeken van J.K.Rowling niet, maar toch. Zo leuk geschreven, zo tjokvol grappige en spitsvondige details, zo doordacht en verrassend opgebouwd, zo spannend. Je vliegt gewoon door de pagina's.

Als ik zo helemaal opga in een boek, sla ik het ook regelmatig eens dicht. Om te kijken naar de verhouding tussen het gelezen en nog niet gelezen deel, om de plooien in de rug te zien vermeerderen, om te zuchten van gelukzaligheid. Tegelijk innig tevreden omdat ik nog veel pagina's leesplezier voor de boeg heb, en een piepklein beetje triest omdat het einde onafwendbaar nadert.

En het was echt het einde in dit geval, want het was de laatste Harry Potter. Ik vernam deze week dat Rowling niet uitsluit dat ze toch nog een achtste deel schrijft, maar please, doe dat niet! Het is goed zoals het nu is, de cyclus is af, en al wat daar nu nog bij zou komen zou het alleen maar verpesten. Ik weet dat het tegenwoordig mode is om series tot in den treure uit te melken, maar laat Harry Potter alsjeblieft eindigen in schoonheid.

harry potter

 

20:42 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: lezen |  Facebook |

20-11-07

Elsschotgezaag

'Het is nu in feite toch geen weer om op stap te gaan, maar eerder om lekker knus thuis te blijven', zo docht ik zo bij mijn eigen vanavond. Maar vervolgens docht ik: 'Komaan lamzak, ge moet er iets voor over hebben om wat cultuur op te doen', en trok ik toch maar naar het plaatselijk parochiecentrum alwaar de literaire theatermonoloog 'Ik, Willem Elsschot' op het programma stond. Ik lees graag Elsschot, en het was vlakbij, dus wou ik toch eens gaan zien.

Wat ik al min of meer verwacht had, kwam uit: ik was de enige min-vijftiger in het publiek. Op de (knappe!) zoon van de acteur, die technische bijstand kwam verlenen, na. Maar kom, dat wou nog niets zeggen, zo hield ik me dapper voor en installeerde me achter een paar bejaarde buren.

Het stuk begon, en al na 10 minuten wist ik dat ik een grote vergissing begaan had. Het was tràààg. Sààài. Een lineaire vertelling van Elsschots leven dat een beetje liefhebber toch al kent, zonder extra's, zonder humor - wel pogingen tot, helaas geen geslaagde. Hautain en bekakt gebracht, hier en daar een Hollands accent, met slééépende eindlettergrepen - geschreveeuh, uitgegeveeeuh - en vrij vaak genante stiltes wanneer de acteur naar zijn tekst zocht. En tràààg, vooral heel tràààg. Naast mij zat een oudere dame te slapen, de rest van de rij leek wel vrij geïnteresseerd te volgen. Het zal dus wel aan mij liggen, ongetwijfeld.

Toen het na twee uur eindelijk gedaan was en ik, na een beleefdheidsapplaus - zo ben ik wel, mijn jas aantrok om naar huis te gaan, kwam de artiest op mij af met de woorden: 'U was ook wel een goed publiek vanavond hé!' 'Hoe bedoelt u?', stamelde ik, toch ietwat gegeneerd dat hij mijn desinteresse en irritatie blijkbaar opgemerkt had. 'Welja, wij hadden toch een goed contact. Ik heb mij ook even speciaal tot u gericht daarnet, toch? Ik zag u zo heel indringend kijken, ik voelde dat er iets in de lucht hing!' O jee. Ik murmelde nog iets van dat ik daar toch een beetje uit de toon viel, en maakte mij ijlings uit de voeten.

Naar de kring van hen met wie ik verbonden ben. Maar ik heb mij verveeld vanavond, onuitsprekelijk. 

 

23:16 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) | Tags: cultuur en zo, lezen, ergernissen |  Facebook |

08-11-07

La Palmen

connie palmen
 

Vandaag was het mijn allereerste kinderloze vrije dag, nu ik halftijds werk. Het voelde een beetje onwennig, zoveel vrije tijd die ik ongestoord naar eigen zin kon besteden. Tal van plannen heb ik al gemaakt om die kostbare uren nuttig te gebruiken, maar deze allereerste dag heb ik uitsluitend voor mezelf genomen.

In de Gentse stadsbibliotheek vindt maandelijks op donderdagmiddag de Paarse Zetel plaats: een lunchgesprek met een auteur of andere personaliteit uit de cultuursector. Vandaag kwam Connie Palmen langs. Van haar boeken De Wetten, De Vriendschap en I.M. heb ik erg genoten, en haar nieuwste roman Lucifer ligt hier klaar, dus daar wou ik zeker bij zijn.

Toen ik - toegegeven, maar net op tijd - aankwam, stond er buiten de zaal echter al een wachtrij van mensen die er wellicht niet meer bijkonden omwille van de brandveiligheid. Ik had echter veel geluk: een (ex)collega van me zat al binnen, en naast haar was nog juist 1 stoel vrij.

Het gesprek was boeiend en geestig. Connie Palmen nam geen blad voor de mond en zei op een franke maar grappige manier wat ze dacht. Een van de onderwerpen die aangesneden werden, was het feit dat ze zelf geen kinderen heeft. Ze stelde dat dat een bewuste keuze was, tegen de natuur en voor de cultuur, voor het schrijven. Dat kinderen een leven van nadenken en schrijven immers in de weg staan, en dat ze dat een kind ook niet wou aandoen.

Een eerbare keuze vind ik. Hoe je het ook draait of keert, het hebben van kinderen vormt inderdaad een beperking op je doen en laten. Ze vragen heel veel tijd en energie, die je bijgevolg niet meer aan andere zaken kan geven. En als je echt helemaal wil focussen op één bepaald doel in je professionele leven, dan gaat dit stukken gemakkelijker zonder kinderen dan met, daar ben ik van overtuigd.

Maar zo zwart-wit als de schrijfster zou ik het toch niet willen stellen. Ook met kinderen is het nog mogelijk je aan 'de zaken van de geest' te wijden. Minder fanatiek en monomaan dan zonder, maar toch. Dat bewijzen toch talloze schrijfsters met kinderen? Anne Provoost bijvoorbeeld, de vorige gaste van de Paarse Zetel, heeft er drie, én ook een succesvolle literaire carrière.

Bovendien, cliché cliché, voegen kinderen ook heel wat aan je leven toe. Akkoord, dat zal zich eerder op het emotionele dan op het cerebrale niveau bevinden, maar is toch minstens zo waardevol. Door het hebben van kinderen verander je ook in zekere mate is mijn persoonlijke ervaring. Door mijn kinderen ben ik warmer en milder, ja, 'meer mens' geworden, durf ik stellen.

En nee, ik zal naar alle waarschijnlijkheid nooit een succesvol auteur of toppolitica worden. Maar of dat aan mijn kinderen ligt, betwijfel ik sterk.

23:26 Gepost door Virginia in Algemeen | Permalink | Commentaren (5) | Tags: lezen, cultuur en zo, kinderen, mensen |  Facebook |